ἥλιος, ὁ,
ἠέλιος, as always in Hom. (exc. in the late passage Od. 8.271) and Hes., cf. Hp. Alim. 42: Dor. ἀέλιος [ᾱ] Pi. P. 4.144, Call. Cer. 92, Lav.Pall. 89, and lyr. in Trag., S. Ant. 809, E. Ph. 175, al., but ἅλιος [ᾱ], S. Tr. 96, E. Alc. 395 (ᾰέλιος S. Tr. 835): Cret. ἀβέλιος (i.e. ἀ ϝ-), Hsch.: Aeol. ἀέλιος Sapph. 79(= Oxy. 1787 Fr. 1.25), Supp. 25.7; ἄλιος Sapph. 69 (s.v.l.): Arc. ἀέλιος (or ἁ-) IG 5(2).4.12 (Tegea, iv B.C.): -
I
1. sun, Il. 7.421, etc.; ὁρᾶν φάος ἠελίοιο to see the light of life, live, 18.61, etc.; ὑπ’ ἠελίῳ τε καὶ οὐρανῷ ἀστερόεντι ναιετάουσι 4.44; γυνὴ.. ἀρίστη τῶν ὑφ’ ἡλίῳ E. Alc. 151; οὐκέτ’ ἔστιν ὑφ’ ἁλίῳ ib. 395; also ὑπὸ ἡλίου ἑωρᾶσθαι Th. 2.102; οἱ ὑπὸ τοῦτον τὸν ἥλιον ἄνθρωποι D. 18.270; τριῶν τῶν ὑπὸ τὸν ἥ. μεγίστων ἡγεμονιῶν Plu. Luc. 30: prov., οὐδ’ ὁ ἥ. εἴσεται Hld. 7.21; ὥσπερ σελήνη γ’ ἡλίῳ (sc. ὅμοιος) a pale reflection, Com.Adesp. 5.15D.
2. to determine the cardinal points, πρὸς ἠῶ τ’ ἠέλιόν τε towards the East, opp. πρὸς ζόφον: εἴτ’ ἐπὶ δεξί’ ἴωσι πρὸς ἠῶ τ’ ἠέλιόν τε, εἴτ’ ἐπ’ ἀριστερὰ τοί γε ποτὶ ζόφον ἠερόεντα Il. 12.239, cf. Od. 9.26; ὅσοι ναίουσι πρὸς ἠῶ τ’ ἠέλιόν τε, ἠδ’ ὅσσοι μετόπισθε ποτὶ ζόφον 13.240; πρὸς ἠῶ τε καὶ ἡλίου ἀνατολάς, opp. πρὸς ἑσπέρην, Hdt. 7.58; τὰ πρὸς ἠῶ τε καὶ ἥλιον ἀνατέλλοντα Id. 4.40; οἱ ἀπὸ ἡλίου ἀνατολέων Αἰθίοπες the eastern.., Id. 7.70.
3. day, S. El. 424; a day, Pi. O. 13.37, Hp. Alim. 42, E. Hel. 652 (pl.), Ps.- Luc. Philopatr. 4,26, etc.; later, year, Herod. 10.1.
4. sunshine, sun’s heat, ἐπὶ τοῖς ὄρεσιν Pl. Phd. 116e; ἥ. πολύς Luc. Nav. 35, cf. Herm. 25; πολὺντὸν ἥ. ἐμφαίνειν, of a sunburnt person, Id. Ind. 3, cf. Rh. [Pro 9:1-18]: pl., sunbeams, Thphr. Sign. 22, Ael. NA 16.17; hot sunny days, Th. 7.87.
5. metaph., sunshine, brightness, ψυχῆς Plu. 2.994e, cf. Artem. 2.36, etc.; of a person, Ἑλλάνων δόξης δεύτερον Ἀέλιον IG 14.1188; of Ptol. VI, UPZ 15.33; νέος Ἥ., of Nero and Caligula, SIG 814.34, 798.3.
II
1. as pr. n., Helios, the sun-god, Od. 8.271, etc.; νὴ τὸν Ἥ. Men. Sam. 108; ὑπὸ Δία Γῆν Ἥλιον, in manumission-formula, POxy. 48.6, 49.8 (i A.D.), IG 9(1).412(Aetolia), IPE 2.54.10 (iii A.D.); [ Ἥλιος] δούλους ἐλευθέρους ποιεῖ Artem. 2.36; identified with Apollo, Carm.Pop. 12, E. Fr. 781.11; with Dionysus, D.Chr. 31.11, etc.
2. Ἡλίου ἀστήρ, of the planet Saturn, v.l. in Pl. Epin. 987c, cf. D.S. 2.30, Theo Sm. p.130H. (I.- E. sâwelios, cf. Cret. ἀβέλιος, Lith. sáulë, Lat. sôl.)
ἥλιος , - ου , ὁ ,
[in LXX chiefly for H8121;]
the sun: with art. (El., § 46, 5), [Mat 5:45]; [Mat 13:43]; [Mat 17:2]; [Mat 24:29], [Mar 1:32]; [Mar 4:6]; [Mar 13:24]; [Mar 16:2], [Luk 4:40], [Act 2:20] ( LXX ) [Act 26:13], [Eph 4:26], [Jas 1:11], [Rev 1:16]; [Rev 6:12]; [Rev 8:12]; [Rev 9:2]; [Rev 10:1]; [Rev 12:1]; [Rev 16:8]; [Rev 19:17]; [Rev 21:23]; βλέπειν τὸν ἥ ., [Act 13:11]; οὐδὲ μὴ πέσῃ ἐπ᾿ αὐτοὺς ὁ ἥ ., [Rev 7:16]; without art., [Mat 13:6], [Luk 21:25]; [Luk 23:45], [Act 27:20], [1Co 15:41], [Rev 7:2]; [Rev 16:12]; [Rev 22:5]. †