χᾰλάω,
A. Eu. 219, etc., [Eph 3:1-21] pl. χαλόωσιν Opp. H. 2.451; Aeol. 3 pl. χόλαισι Alc. 18.9 codd. Heraclit.: fut. χᾰλάσω [λᾰ ] Hp. Aër. 8, Epid. 7.80: aor. ἐχάλᾰσα A. Pr. 177 (anap.), Hp. Epid. 7.23, etc.; χάλασσα h. [Rev 6:1-17], pl. subj. χαλάσσομεν Alc. Supp. 23.10; Dor. part. χᾰλάξαις Pi. P. 1.6; 3 sg. fut. or aor. subj. χαλάξει (dub. sens.) Berl.Sitzb. 1927.164 (Cyrene): - Med., aor. χαλάσαντο A.R. 2.1264: - Pass., aor. ἐχαλάσθην, subj. χᾰλασθῇ A. Pr. 991, Pl. Phd. 86c: pf. κεχάλασμαι AP 9.297 (Antip.), App. Mith. 74, Plot. 4.3.16: plpf. ἐκεχάλαστο Aristid. 1.315J.
I trans., slacken, loosen, χ. βιόν, τόξα, unstring the bow, h. [Rev 6:1-17], h.Hom. 27.12; χ. τὰ νεῦρα, opp. συντείνειν, Pl. Phd. 98d; χ. τὸν πόδα, of a ship, v. πούς 11.2: metaph., τὰ τῆς πολιτείας χ., opp. ἐπιτείνειν, Plu. 2.827b: - Pass., opp. ἐπιτείνεσθαι, Pl. Phd. 86c, 94c; χαλᾶσθαι καὶ διαφθείρεσθαι Id. Lg. 653c; χαλᾶσθαι ὑπὸ τῆς ἡδονῆς Porph. [Mar 7:1-37].
2. let down, let fall, πτέρυγα χαλάξαις Pi.l.c.; χαλάσας ὀλίγον τὸ μέτωπον having unbent the brow, Ar. V. 655 (anap.); μαστοὺς χάλασον, says the Cyclops to his ewe, E. Cyc. 55 (lyr.); κράββατον, δίκτυα χ., [Mar 2:4], [Luk 5:5]; τὴν ἱερὰν ἄγκυραν Suid.; dip in a liquid, εἰς αἷμα PMag.Par. 1.2886; soak, PHolm. 14.33: - Med., ἱστὸν χαλάσαντο lowered it, A.R. 2.1264.
3. let loose, release, τινὰ ἐκ δεσμῶν A. Pr. 177 (anap.); abs., let go, slacken one’s hold, μηδαμῇ χάλα ib. 58.
4. ἡνίας χ. slacken the reins, esp. in metaph. sense, χ. τὰς ἡνίας τοῖς λόγοις Pl. Prt. 338a, cf. E. Fr. 409.
5. κλῇθρα χ. loose the bars or bolts, i.e. undo or open the door, S. Ant. 1187, E. Hipp. 808; κλῇδας Id. Med. 1314; χ. τοὺς μοχλούς Ar. Lys. 310; but also πύλας μοχλοῖς χαλᾶτε A. Ch. 879.
6. loosen or undo things drawn tightly together, χ. κρεμαστὴν ἀρτάνην S. OT 1266; χ. πᾶν κάλυμμ’ ἀπ’ ὀφθαλμῶν Id. El. 1468; χ. δεσμά E. Andr. 577; ἀσκόν Id. Cyc. 161; τὸ στόμα X. Eq. 6.8: - Pass., τὰ χαλώμενα ὅπλα Hp. Art. 43; πρὶν ἂν χαλασθῇ δεσμά A. Pr. 991.
7. of the bowels, etc., ὑγρὰ χ. Hp. Prorrh. 1.99, cf. Coac. 20; ἢν αἱ μῆτραι μὴ χαλάσωσι τὰ ἐπιμήνια Id. Mul. 1.61.
8. metaph., τὴν ὀργήν χ. let it go, Ar. V. 727 (anap.); χ. [τὸν νόον] ἐς ὄψιν τινός Ti.Locr. 104c; χ. ἐπιθυμίαν Plu. 2.133a; τὸ βαρὺ καὶ ἀμειδές Alciphr. 3.3; remit, μήτε τῆς προνοίας χαλώσης τὴν.. ὑπεροχήν Procl. Inst. 122; τὸ ἀεὶ ταῦτα οὕτως ἔχειν ἐχάλασαν relaxed the strict principle that.. Pl. Sph. 242e: - Pass., to be softened, λίθος εἰς ὑγρότητα κεχαλασμένος Callistr. Stat. 5; also κεχαλάσθαι εἰς τὸ αὐτεξούσιον to have free play, opp. συντετάχθαι, Plot. 4.3.16.
II intr., become slack or loose, opp. συντείνω, Pl. Phd. 98d; χόλαισιν ἄγκυρραι Alc. 18.9 (s. v.l.); ζῶναι χαλῶσι E. Ba. 935; πύλαι χαλῷσαι open gates, X. Cyr. 7.5.29: metaph. c. gen., have a remission of, χαλάσσομεν τὰς θυμοβόρω λύας Alc. Supp. 23.10; τί χαλᾷ μανιῶν; A. Pr. 1057 (anap.); (also abs., S. OC 203 (lyr.), 840); relax, φρονήματος χ. E. Fr. 716; τῆς ὀργῆς Ar. Av. 383 (troch.); [ τὸ ὂν] χαλάσαν τῆς τοῦ ἑνὸς ἁπλότητος Dam. [Pro 13:1-25].
2. c. dat. pers., χ. τινι give way or yield to any one, be indulgent to him, εἰ τοῖσιν.. κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς A. Eu. 219; χάλα τοκεῦσιν E. Hec. 403; with gen. add., μοι τῆς ἀρχῆς χάλασον Pl. Men. 86e, cf. Plu. Lyc. 7: abs., give way, εἴκειν ὁδοῦ χαλῶντα τοῖς κακίοσιν E. Ion 637.
3. abs., grow slack or weak, ἐπειδὰν αἱ ἐπιθυμίαι παύσωνται κατατείνουσαι καὶ χαλάσωσι Id. R. 329c; abate, χαλάσει ὁ παγετός Hp. Aër. 8; ὀδύνη Id. Acut. 16.