φύλαξ
[ῠ], ᾰκος, ὁ, also ἡ (v. infr.): (φυλάσσω): -
watcher, guard, sentinel, Hom. (only in Il., always masc. and in pl.), φύλακες ἄνδρες 9.477; ἡγεμόνες φυλάκων ib. 85, cf. 10.58; freq. in Trag. and Att. (Hdt. uses φυλακός, exc. in signf. 11), φύλακ’ ἐπέστησεν βοΐ A. Supp. 303; νεὼς σῆς φ. S. Ph. 543; δράκοντα μήλων φ. Id. Tr. 1100, al.; φ. τοῦ τείχους Th. 2.78, cf. IG 12.44.14, al.; φ. κατὰ τὰς πύλας X. HG 4.4.8; φύλακα καταστῆσαι Lys. 19.31; οἱ φ. the garrison, Th. 6.100, X. An. 4.2.5, etc.; φύλακες τοῦ σώματος body- guards, Pl. R. 566b; ὁ τοῦ δεσμωτηρίου φ. Id. Cri. 43a; τω-ν αἰχμαλώτων X. HG 4.5.6, etc.: λόχοι φύλακες bodies of reserve, Id. An. 6.5.9: as fem., ἔστι κἀμοὶ κλῂς ἐπὶ γλώσσῃ φ. A. Fr. 316, cf. S. Aj. 36, OC 355, E. Andr. 86: metaph., flames (φλόγες) are called φύλακες Ἡφαίστου κύνες Eub. 75.7 (dub. l.); and the hospitable table is φ. φιλίας Timocl. 13.
II guardian, keeper, protector, Hes. Op. 123, 253; κτεάνων Pi. P. 8.58; δωμάτων, χώρας φ., A. Ag. 914, S. OT 1418, etc.; παιδός Hdt. 1.41; τῆς γυναικός X. Cyr. 6.3.14; τῆς πολιτείας And. 4.16, cf. Pl. R. 374d, al.; τῆς ἀρχῆς Lys. 12.94; τω-ν νόμων Pl. Lg. 966b; τῆς εἰρήνης Isoc. 4.175: as fem., E. Tr. 462, Pl. Plt. 305c, X. Mem. 2.1.32; of a divinity, Ἄγγδιστιν.. φύλακα καὶ οἰκοδέσποιναν τοῦδε τοῦ οἴκου SIG 985.51 (Philadelphia, i B. C.): also φ. Ἀργείου δορός a protector against it, E. Ph. 1094; ἐπὶ τοῖς ὠνίοις φύλακας κατεστήσατε, of the ἀγορανόμοι, Lys. 22.16.
2. observer, τοῦ δόγματος Pl. R. 413c; τοῦ ἐπιταττομένου X. Cyn. 12.2.
3. of things, [ στήλην] ὥσπερ φ. τῆς δωρεᾶς Plu. Nic. 3.
4. chain, keeper, φ. ἀργυροῦς, χαλκοῦς, IG 7.3498.8 (Orop.), Inscr.Délos 1426 B ii 45; ὀμφαλὸν καὶ φύλακα περὶ αὐτόν ib.1417 B i93 (ii B. C.).
5. bandage, Gal. 19.144. (Cf.Lat. bubulcus (Ital. bifolco), subulcus.)