ἐρείδω,
impf. ἔρειδον Il. 13.131: fut. ἐρείσω Call. Del. 234, Aristid. Or. 17(15).10 codd.: aor. 1 ἤρεισα S. Ant. 1236, Pl. Phdr. 254e, Ti. 91e; Boeot. 3 sg. εἴρισε Corinn. Supp. 1.32; ἔρεισα (ἐπ-) Il. 7.269: pf. ἤρεικα (συν-) Hp. Morb.Sacr. 7, (προς-) Plb. 5.60.8; but ἐρήρεικα Dsc. Eup. 1.84, (προς-) Plu. Aem. 19: - Med., fut. ἐρείσομαι (ἀπ-) Arist. Pr. 885b29, Plb. 15.25.25: aor. 1 ἠρεισάμην Hes. Sc. 362, (ἀπ-) Pl. R. 508d; ἐρ- Il. 5.309: - Pass., 3 fut. ἐρηρείσεται Hp. Mul. 2.133: aor. 1 ἐρείσθην Il. 7.145: pf. ἐρήρεισμαι Hdt. 4.152, Hp. Art. 78 (but 2 sg. ἠρήρεισθα Archil. 94 is from ἀραρίσκω); also ἤρεισμαι Ti. Locr. 98e (ἐρήρ- ib. 97e), D.S. 4.12, Paus. 6.25.5; Ion. 3 pl. pf. ἐρηρέδαται Il. 23.284, 329, ἐρήρεινται A.R. 2.320: plpf. ἠρήρειστο Il. 4.136; 3 pl. ἐρηρέδατο Od. 7.95, ἠρήρειντο A.R. 3.1398: - Hom. uses the augm. only in ἠρήρειστο, Hes. Sc. 362 in ἠρείσατο. - , Ion., and poet. Verb, also found in Pl. and later Prose: -
I
1. cause to lean, prop, δόρυ..πρὸς τεῖχος ἐρείσας Il. 22.112; θρόνον πρὸς κίονα μακρὸν ἐρείσας Od. 8.66; πύργῳ ἔπι προὔχοντι..ἀσπίδ’ ἐρείσας Il. 22.97; [νέκυας] ἀλλήλοισιν ἐ. piling them against each other, Od. 22.450; ἐρείσατε..πλευρὸν ἀμφιδέξιον S. OC 1112; πρὸς στέρν’ ἐρείσας (sc. τοὺς παῖδας) E. HF 1362, cf. Ba. 684; τὰ ἰσχία πρὸς τὴν γῆν Pl. Phdr. 254e; ἐ. τινὰ εἰς ἕδραν E. Heracl. 603; τὰς κεφαλὰς εἰς γῆν Pl. Ti. 91e; ἐς χεῖρας ἐ. τι Theoc. 7.104; ἐ. τὴν κεφαλὴν ἐπὶ γῆς Pl. Ti. 43e; τὸ γόνυ κατὰ τοῦ ἰσχίου Plu. Flam. 20; ῥόῳ ἔνι κάλπιν A.R. 1.1234: generally, fix firmly, plant, ἄγκυραν χθονί Pi. P. 10.51; εἰς γῆν ἐ. ὄμμα E. IA 1123, cf. Aristid. Or. 17(15).10; ἐπὶ χθονὸς ὄμματ’ A.R. 1.784; ἐ. πόδας ἐς βένθος plant the foot firm, ib. 1010: metaph., ἐ. τὰν γνώμαν fix one’s mind firmly on a thing, Theoc. 21.61.
2. prop up, support, stay, ἀσπὶς ἄρ’ ἀσπίδ’ ἔρειδε, κόρυς κόρυν, ἀνέρα δ’ ἀνήρ, of close ranks of men-atarms, Il. 13.131; ἐπ’ ἀσπίδος ἀσπίδ’ ἔρεισον Tyrt. 11.31; πέλτην ἐρεῖσαι E. Rh. 487; κίον’ οὐρανοῦ τε καὶ χθονὸς ὤμοιν ἐ. A. Pr. 352.
3. press hard, attack, τινα Pi. O. 9.32: sens. obsc., ἐ. γυναῖκα Ar. Ec. 616, Fr. 74.
4. push, thrust, ὅπῃ κέ τις..ἐρείδῃ Emp. 12.3; ἔπη..ἤρειδε κατὰ τῶν ἱππέων hurled forth.., Ar. Eq. 627; ὁ χορὸς ἤρειδεν ὁρμαθοὺς μελῶν τέτταρας Id. Ra. 914: - Med., ἔπος πρὸς ἔπος ἠρειδόμεσθ’ Id. Nu. 1375.
5. infix, plant in, πλευραῖς ἔγχος S. Ant. 1236; ἀνταίαν πληγήν inflict it, E. Andr. 844 (lyr.): - Pass., ἄλγημα ἐρηρεισμένον fixed pain, Gal. 8.385.
6. press down, depress, πλάστιγγα τοῦ βίου S. Fr. 576.5.
7. of wagers or matches, match, set one pledge against another, Theoc. 5.24.
II
1. intr., press hard, ἀμφ’ αὐτῷ πελεμίξαι ἐρείδοντες βελέεσσιν Il. 16.108; εἴς τινα Ar. Nu. 558; νέφος ἐ. ἐπὶ γῆν Plu [Num 2:1-34]; πνεῦμα κατὰ τῆς σχεδίας Id. Crass. 19; of an illness or pain, settle upon a particular part, νόσος ὁμότοιχος ἐ. A. Ag. 1004 (lyr.), cf. Ruf. ap. Orib. 45.30.27, Gal. 11.61; exert pressure: hence, rest, ἐπὶ τὸ ἔδαφος Hero Aut. 2.7.
2. set to work, fall to, esp. of eating, ἔρειδε Ar. Pax 31, cf. 25 (where, acc. to Sch., it is metaph. from rowers); ἐρείδετον Id. Fr. 493.
3. become fixed, πρῴρα ἐρείσασα [Act 27:41].
III
1. Med. and Pass., prop oneself, lean upon, τῷ ὅ γ’ ἐρεισάμενος (sc. σκήπτρῳ) Il. 2.109; ἔγχει ἐ. 14.38; ἐπὶ μελίης..ἐρεισθείς 22.225: c. gen., ἐρείσατο χειρὶ παχείῃ γαίης leant with his hand against the earth, 5.309: abs., ἐρεισάμενος βάλε having planted himself firm, taken a firm stand, 12.457, cf. 16.736; of one fallen, ὁ δ’ ὕπτιος οὔδει ἐρείσθη 7.145, 11.144; οὔδεϊ..σφι χαῖται ἐρηρέδαται their hair rests on the ground, 23.284; γόνατος κονίαισιν ἐρειδομένου set, planted in.., A. Ag. 64 (anap.); τοῖσι γούνασι ἐρηρεισμένοι Hdt. 4.152; ταῖς χερσὶν ἐπὶ δόρατι ἠρεισμένος Paus. 6.25.5, cf. Corn. ND 9; press closely, be tight, of bandages, Hp. Off. 8; τοὺς ὀδόντας ἐρήρεισται has her teeth clenched, Hp. ap. Erot. (ξυνερήρ. codd. Hp.).
2. to be fixed firm, planted, ἔγχος διὰ θώρηκος ἠρήρειστο had been fixed, Il. 3.358, etc.; λᾶε ἐρηρέδαται stand firmly fixed, 23.329; θρόνοι περὶ τοῖχον ἐρηρέδατ’ Od. 7.95; ἁ γᾶ ἐρήρεισται ἐπὶ τᾶς αὐτᾶς ῥοπᾶς Ti.Locr. 97e: abs., δίκας ἐρείδεται πυθμήν is set firm, A. Ch. 646 (lyr.); opp. πλανᾶσθαι, Arist. GA 720a12; ἐρηρεικός, of a bone stuck in the throat, Dsc. Eup. 1.84.
3. ἐρείδεσθαι ναυαγίαις to be driven ashore in shipwreck, Pi. I. 1.36. Med.,
1 in recipr. sense, struggle one with another, Il. 23.735 (v.l. ἐρίζεσθον).
2. c. acc., support or set firmly for oneself, πλησίον ἠρείσαντο καρήατα Simon. 172; βάκτρῳ δ’ ἐρείδου..στίβον E. Ion 743; ἐπὶ γαῖαν ἴχνος AP 12.84 (Mel.); ἐπὶ τοίχῳ λίθον Theoc. 23.49; ἐπὶ χειρὶ παρειήν A.R. 3.1160; χεῖρας σκηπανίῳ AP 6.83 (Maced.); ἐπὶ σκίπωνος τὸ γῆρας ib. 7.457 (Aristo); ἐς πόλον ἐκ γαίης μῆτιν ἐ. to raise one’s thoughts.., ib. 9.782 (Paul. Sil.).